Göndərişlərə abunə olun
Загрузка...
MARAQLI

Cinsi zəiflik yaradır, amma hamımız hər gün yeyirik - DİQQƏT!

Duz ilk dəfə mətbəxə türklər tərəfindən daxil edilib

Cinsi zəiflik yaradır, amma hamımız hər gün yeyirik - DİQQƏT!
saw 6242     

Bununla bağlı maraqlı rəvayət də var: Türk xanın oğlu Tütək xan çöllükdə kabab yeyərkən əlindəki tikə yerə düşür. Qismətini yerdən götürür, təmizləyir və yeyir. Hiss edir ki, ətin dadı dəyişib. Məlum olur ki, ət yerdə duz qatına bulaşıb. O zamandan etibarən duzdan mətbəxdə istifadə edilməyə başlanır.

Qərbə də duz Şərqdən gəlib çıxır. Hətta bir torba duzu olanlar orta əsrlərdə Avropada ən zəngin insanlar sayılırdılar. Günümüzdə duz elə də bahalı nemət deyil. O cümlədən artıq insanlar duzun zərərli tərəfini nəzərə alıb, onun qida rasionundakı yerini azaltmağa başlayıblar. Bəs duz hansı halda zərərli olur?

Gündə nə qədər duz yemək olar?
Gəlinən nəticələrə əsasən, insanın gündəlik duz tələbatı 10-15 qr-dır. Buna baxmayaraq, ləzzət, dad üçün duzdan istifadə etməyimiz onun günlük miqdardan 10 dəfə çox yeməyimizə gətirib çıxarır. Bu da təzyiq, baş ağrısı, göz yaşarması, böyrək ağrısı kimi ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb olur. Bəs duzun keyfiyyətli olması onun zərərlərini azaldırmı?
İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Antiinhisar Siyasəti və İstehlakçıların Hüquqlarının Müdafiəsi Dövlət Xidmətindən bildirirlər ki, duzun keyfiyyətli olması üçün onun təmizlənməsi və yodlaşdırılması zəruridir:

“Məlum olduğu kimi Azərbaycanda yod çatışmazlıqları xəstəliklərinin aradan qaldırılması üçün sosial statusundan asılı olmayaraq, cəmiyyətin bütün təbəqələrinin istifadə etdiyi duzun yodlaşdırılması qərara alınıb. Yodsuz duzun satışı qanunvericiliyə əsasən qadağandır. Ancaq dövlət orqanlarının və ictimai təşkilatların nəzarətinə baxmayaraq, hələ də bazarda keyfiyyət və təhlükəsizliyi zəruri tələblər səviyyəsində olmayan duzlar var.

Məhz istehlak bazarını normativ-texniki sənədlərin tələblərinə uyğun olmayan duzdan qorumaq üçün İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Antiinhisar Siyasəti və İstehlakçıların Hüquqlarının Müdafiəsi Dövlət Xidməti tərəfindən satışda olan duzların keyfiyyət və təhlükəsizliyinə nəzarət məqsədilə mütəmadi olaraq monitorinqlər həyata keçirilir. Götürülmüş nümunələr əsasında aparılan laborator müayinələr nəticəsində hələ də bəzi xörək duzlarının tərkibində yodun miqdarının normadan az, bəzilərində isə çox olması faktlarına rast gəlindiyi müəyyən edilib.

Картинки по запросу salt

Məsələnin ərzaq təhlükəsizliyi, istehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi baxımından zəruriliyini nəzərə alsaq, əhalinin yodlaşdırılmış keyfiyyətli duz ilə təminatın yaxşılaşdırılması daha da aktuallaşır və bu istiqamətdə nəzarətin gücləndirilməsi zərurəti artır. Son illər ölkədə duz istehsalının həcmini və keyfiyyətini artırmaq məqsədilə İqtisadiyat Nazirliyi tərəfindən əhəmiyyətli işlər görülüb. Müasir standartlara cavab verən emal müəssisələri yaradılıb”.

Duz alarkən nəyə diqqət edilməlidir?
Hər bir istehlakçı ticarət şəbəkəsindən duz alarkən onun standartların tələblərinə uyğunluğuna, yodlaşdırıldığına, istehsal tarixinə və saxlanma müddətinə diqqət etməlidir. Məhz bu yolla əhali sağlamlığını qoruya bilər. Qablaşdırılmış duz mütləq markalanmalı və etiketdə aşagıdakı məlumatlar olmalıdır:

♦ əmtəə nişanı, istehsalçı müəssənin adı və ünvanı;
♦ məhsulun adı;
♦ çəkisi;
♦ istehsal tarixi;
♦ qablaşdırılma tarixi;
♦ saxlama şəraiti və müddəti;
♦ standartın və ya digər normativ-texniki sənədin nömrəsi;
♦ məhsulun tərkibi;
♦ duzun qablaşdırılmasında duzun yodlaşdırıldığına dair məlumat;
♦ qida dəyərliliyi haqda məlumat və s. qeyd olunmalıdır

Yodlaşdırılmamış duz nələrə səbəb ola bilər?
İnsan orqanizmində maddələr mübadiləsində duz həlledici rol oynayır və onun gündəlik istehlakının optimal miqdarı 6 qr-dan artıq olmamalıdır. İnsanlar tərəfindən istehlak edilən duzun bir hissəsi hazır məhsullar vasitəsi ilə qəbul edilir, əlavə duzlamaq üçünsə gündə təxminən 2-3 qr duz istifadə edilir. Duz orqanizm üçün tələb olunan yodun mənimsənilməsində də ən təsirli vasitələrdən biridir. Lazım olan hormonların yaranması üçün yodun orqanizmə daxil olması vacib şərtlərdən biridir. Məhz bu səbəbdən yodlaşdırılmış duzdan istifadəyə xüsusi əhəmiyyət verilməlidir.

Yodlaşdırılmamış duzun istifadəsi daha ağır fəsadların yaranmasına səbəb ola bilər. Belə ki, yodsuz duzdan istifadə yod çatışmazlığı hipotireoza, artıqlığı isə hipertireoza səbəb olur. Eləcə də qida maddələrinin tərkibində lazımi miqdarda yod olmadıqda, orqanizmdə qalxanabənzər vəzi hipertrofiyaya (endemik ur xəstəliyi) uğrayır, orqanizmin müqavimətini azaldır,cinsiyyət orqanlarının fəaliyyətini zəiflədir;

Hamilə qadınlar arasında erkən doğuşa və ölü döl doguşuna səbəb olur və s.
Yaş qrupundan asılı olaraq, insan orqanizminin gündəlik yoda olan tələbatı müxtəlifdir. Məsələn 1 yaşa qədər uşaqların gündəlik yoda olan tələbatı 50, kiçik yaşlı (2-6 yaş arası) uşaqlar üçün bu tələbat 90, 7-12 yaş arası uşaqlar üçün 120, hamilə qadınlar və südverən analar üçün 200, yaşlı insanlar üçünsə 100 mkq/sut-dır.

Onu da qeyd edək ki, yodlaşdırılmış xörək duzunun hazırlandığı gündən etibarən istifadəyə yararlılıq müddəti 9 aydır. Yodlaşdırılmış duzu quru, sərin və qaranlıq yerdə, qapağı bağlı qablarda saxlamaq lazımdır. Yemək hazırlayarkən yod itkisinə yol verməmək üçün duzu son mərhələdə əlavə edin.

Duzun yodlaşdırıldığının müəyyən edilməsi üsulları təbii ki, hər bir istehlakçını maraqlandıran məsələlərdəndir. Burda laboratoriya təhlilləri əsas vasitələrdən biridir. Normativ-texniki sənədlərin tələblərinə görə duzda yodun kütlə payı 40+10 mkq/q olmalıdır.
Məişət şəraitində duzun yodlaşdırıldığını necə müəyyən edək?

Bunun üçün müxtəlif üsullardan istifadə olunur. Stabilləşdirilmiş nişastanı duzun üstünə tökdükdə göy ləkənin əmələ gəlməsi duzun yodlaşdırılmasını göstərir.

Qeyd olunanları nəzərə alaraq, hər bir istehlakçının duz alarkən diqqətli olması vacibdir. Bununla siz həm özünüzün, həm də gələcək nəsillərin sağlamlığını sığortalamış olacaqsınız. publika.az


L.O.




AFİŞALAR

SON ƏLAVƏLƏR
Sinəsinə 11 milyon yazdı - foto
eye icon 127 time 00:49

Sinəsinə 11 milyon yazdı - foto

İngiltərəli müğənni Rita Oranın İnstaqram hesabında izləyənlərinin sayı 11 milyona çatıb.

DÜNYA 2017-01-19
Evlilik proqramına qatılan azərbaycanlı qızın keçmiş nişanlısı VİDEO YAYDI
eye icon 1056 time 00:28

Evlilik proqramına qatılan azərbaycanlı qızın keçmiş nişanlısı VİDEO YAYDI

Təhlükəsizlik əməkdaşları məsələyə müdaxilə edincə dava daha da böyüyüb.

DİGƏR 2017-01-19
Evlilik proqramında bu da oldu - video
eye icon 432 time 00:06

Evlilik proqramında bu da oldu - video

“Kanal D”də yayımlanan “Kısmetse olur” proqramında maraqlı anlar yaşanıb.

DİGƏR 2017-01-19
Xalq artisti nəvəsinin görüntüsünü yaydı - VİDEO
eye icon 135 time 23:43

Xalq artisti nəvəsinin görüntüsünü yaydı - VİDEO

Xalq artisti Mələkxanım Əyyubova sosial şəbəkədə adını daşıyan nəvəsinin videosunu paylaşıb.

DİGƏR 2017-01-18
1 milyona soyunaram deyən Afaq Aslan tamamilə dəyişdi - FOTOLAR
eye icon 1077 time 23:26

1 milyona soyunaram deyən Afaq Aslan tamamilə dəyişdi - FOTOLAR

Açıq-saçıq fotosesiyaları ilə məşhurlaşan müğənni Afaq Aslan imicini dəyişib.

ŞOU-BİZ 2017-01-18
Şəhidin qardaşı qatildən onun "intiqamını aldı"
eye icon 729 time 23:05

Şəhidin qardaşı qatildən onun "intiqamını aldı"

Polislərin arasında "Reina"da şəhid olan polis Burak Yıldızın qardaşı da olub.

DÜNYA 2017-01-18
Üzeyir Mehdizadənin canlı ifası interneti "partlatdı" (VİDEO)
eye icon 1958 time 22:46

Üzeyir Mehdizadənin canlı ifası interneti "partlatdı" (VİDEO)

Azərbaycanlı müğənni Üzeyir Mehdizadə Youtube kanalında canlı ifasını izləyicilərinə təqdim edib.

ŞOU-BİZ 2017-01-18
Məşhur aparıcı canlı efirdə zülm-zülm ağladı - FOTOLAR
eye icon 387 time 22:25

Məşhur aparıcı canlı efirdə zülm-zülm ağladı - FOTOLAR

Aparıcı Lətafət Ələkbərova canlı efirdə göz yaşlarını saxlaya bilməyib.

DİGƏR 2017-01-18
Qaxda sirli ev görənləri heyran edir – VİDEO
eye icon 121 time 22:08

Qaxda sirli ev görənləri heyran edir – VİDEO

Qədim tarixə malik İlisu kəndində 1800-1900-cu illərdə inşa edilmiş xeyli ev var.

MARAQLI 2017-01-18
Ayan kökəlib bu hala düşdü - FOTOLAR
eye icon 928 time 21:55

Ayan kökəlib bu hala düşdü - FOTOLAR

Müğənni Ayan Babakişiyeva vətənə qayıdıb.

ŞOU-BİZ 2017-01-18
Sevdanın dərin sinə dekoltesi - FOTOLAR
eye icon 1024 time 21:40

Sevdanın dərin sinə dekoltesi - FOTOLAR

Müğənni Sevda Yəhyayevanın yeni fotolarıNI PAYLAŞIB.

ŞOU-BİZ 2017-01-18
DİQQƏT: "Reina" terrorçusu tutulunca ilk sözü bu olub - FOTO
eye icon 458 time 21:19

DİQQƏT: "Reina" terrorçusu tutulunca ilk sözü bu olub - FOTO

İstanbuldakı "Reina" adlı gecə klubuna Yeni il gecəsi hücum təşkil edən

DÜNYA 2017-01-18
Məşhur Porno filmlərin çəkilişində kamera arxası səhnələr VİDEO
eye icon 6670 time 20:31

Məşhur Porno filmlərin çəkilişində kamera arxası səhnələr VİDEO

Dünyanın ən böyük porno istehsalçılarından - Brazzer

ŞOU-BİZ 2017-01-18
Alt paltarı geyinmədi, gündəm oldu - foto
eye icon 507 time 20:00

Alt paltarı geyinmədi, gündəm oldu - foto

Televiziya ulduzu, model Lizzi Kandi açıq-saçıq geyimi ilə təəccübləndirib

ŞOU-BİZ 2017-01-18
DİQQƏT: Ucuz mənzillər satışa çıxarılır: 130 manat aylıq ödəniş
eye icon 961 time 19:22

DİQQƏT: Ucuz mənzillər satışa çıxarılır: 130 manat aylıq ödəniş

Torpaq ayrılması və infrastrukturun çəkilməsi yolu ilə güzəştli mənzil tikintisi

ÖLKƏ 2017-01-18
Qalmaqallı "Yoxlama" verilişi "MADO"da: Gözlənilməz kadrlar (VİDEO)
eye icon 830 time 18:52

Qalmaqallı "Yoxlama" verilişi "MADO"da: Gözlənilməz kadrlar (VİDEO)

ATV-də yayımlanan "Yoxlama" verilişi yenidən paytaxt Bakıda

MARAQLI 2017-01-18
Toyundan sonra çəkilmiş intim görüntüləri yayıldı - FOTO
eye icon 684 time 18:26

Toyundan sonra çəkilmiş intim görüntüləri yayıldı - FOTO

Hindistanın dünyaca məşhur boksçusu Amir Xanın seks kaseti yayılıb

DİGƏR 2017-01-18
Əhaliyə işıq pulu ilə bağlı ŞAD XƏBƏR
eye icon 2747 time 18:02

Əhaliyə işıq pulu ilə bağlı ŞAD XƏBƏR

İstifadə etdiyiniz məişət cihazının adını, onun gücünü və həmin cihazı..

ÖLKƏ 2017-01-18
Jurnalisti təhqir edən Kamil Zeynallını 50 min manat təzminat gözləyir
eye icon 516 time 17:50

Jurnalisti təhqir edən Kamil Zeynallını 50 min manat təzminat gözləyir

İdmançı Kamil Zeynallı tərəfindən ölümlə hədələnməklə yanaşı şərəf və ləyaqəti təhqir olunan jurnalist

ŞOU-BİZ 2017-01-18
DİQQƏT: Sabiq məmur oteldə qızlarla tutuldu - MTN işi
eye icon 1774 time 17:28

DİQQƏT: Sabiq məmur oteldə qızlarla tutuldu - MTN işi

MTN-nin generalı Akif Çovdarov və digər 3 nəfərin cinayət işi üzrə növbəti məhkəmə prosesi

ÖLKƏ 2017-01-18
Azərbaycanlı məşhur holdinq rəhbərinin qızı təyyarə sürdü - VİDEO
eye icon 342 time 16:57

Azərbaycanlı məşhur holdinq rəhbərinin qızı təyyarə sürdü - VİDEO

Azərbaycanlı holdinq rəhbərinin qızı

LIFE STYLE 2017-01-18
Küçəyə elə geyimdə çıxdı ki, gecə oyandı - FOTOLAR
eye icon 642 time 16:40

Küçəyə elə geyimdə çıxdı ki, gecə oyandı - FOTOLAR

Model İskra Lourens Los-Anceles küçələrində görüntülənib

DÜNYA 2017-01-18
Kişilər bu qadınları sevirlər - 3 əsas keyfiyyət
eye icon 2944 time 16:23

Kişilər bu qadınları sevirlər - 3 əsas keyfiyyət

Almaniyadan olan alimlər ideal həyat yoldaşının 3 əsas keyfiyyətini müəyyən ediblər

DİGƏR 2017-01-18
Əməliyyatdan sonra 10 kiloqram arıqlayan Fatimə tanınmaz halda FOTO
eye icon 246 time 16:07

Əməliyyatdan sonra 10 kiloqram arıqlayan Fatimə tanınmaz halda FOTO

Azərbaycanlı rəqqasə Fatimə Fətəliyeva foto-kameralar önündə

ŞOU-BİZ 2017-01-18
İslama dəvəti dayandırın! - ərəb din xadimindən şok açıqlama - VİDEO - FOTO
eye icon 307 time 15:42

İslama dəvəti dayandırın! - ərəb din xadimindən şok açıqlama - VİDEO - FOTO

İslam dünyasında, müsəlman ölkələrində insanları islama dəvət edən şəxslər

DÜNYA 2017-01-18
Xəyyam Nisanovun evi görənləri heyran etdi - FOTO
eye icon 1737 time 15:31

Xəyyam Nisanovun evi görənləri heyran etdi - FOTO

Müğənni Xəyyam Nisanov dünyasını dəyişən atasını xatırlayıb

ŞOU-BİZ 2017-01-18
Novruzun tətil günləri AÇIQLANDI - TARİXLƏR
eye icon 305 time 14:54

Novruzun tətil günləri AÇIQLANDI - TARİXLƏR

Novruz bayramı münasibətilə elan ediləcək qeyri-iş günlərinin sayını açıqlanıb

ÖLKƏ 2017-01-18
Kamil Zeynallı Polis şöbəsinə çağırıldı
eye icon 522 time 14:45

Kamil Zeynallı Polis şöbəsinə çağırıldı

İdmançı Kamil Zeynallı polis şöbəsinə çağırılıb

ŞOU-BİZ 2017-01-18
DİQQƏT: Adların mənası - TAM SİYAHI
eye icon 506 time 14:26

DİQQƏT: Adların mənası - TAM SİYAHI

Azərbaycan adlarının mənaları - tam siyahı şəklində

ÖLKƏ 2017-01-18
Azərbaycanda BİABIRÇILIQ: Gəlini ilə sevişdi, oğlunu öldürdü +18 FOTOLAR
eye icon 6286 time 13:42

Azərbaycanda BİABIRÇILIQ: Gəlini ilə sevişdi, oğlunu öldürdü +18 FOTOLAR

Hadisə yerindən götürülmüş diş nümunələri

ÖLKƏ 2017-01-18
Naz azərbaycanlı jurnalistləri pis təhqir etdi: "Çuşkalar ..."
eye icon 423 time 13:16

Naz azərbaycanlı jurnalistləri pis təhqir etdi: "Çuşkalar ..."

“Star” TV-də yayımlanan evlilik proqramına qatılan azərbaycanlı gəlin

ŞOU-BİZ 2017-01-18
Elzanın oğlu və gəlinindən yeni - FOTOLAR
eye icon 603 time 13:03

Elzanın oğlu və gəlinindən yeni - FOTOLAR

Əməkdar artist Elza Seyidcahanının oğlu Əkbər və gəlini Xəyalə

ŞOU-BİZ 2017-01-18
Erməni həkimin Azərbaycandakı doğum evində 45 il sürən gizli terroru
eye icon 8021 time 12:45

Erməni həkimin Azərbaycandakı doğum evində 45 il sürən gizli terroru

Körpə qatili Tamara Adamova: Mənə Ermənistanın milli qəhramanı adı verilməlidir

ÖLKƏ 2017-01-18
Lotu Quli: "Rövşən Lənkəranski heç kimdir..."
eye icon 3587 time 12:26

Lotu Quli: "Rövşən Lənkəranski heç kimdir..."

44 yaşlı "qanuni oğru” Nadir Səlifova ("Lotu Quli”) biət ediblər

DİGƏR 2017-01-18
Arvadının xalatının açıq sinəsindən telefon tapdı, kişilərlə yazışmasını tutdu - AZƏRBAYCANDA
eye icon 7860 time 12:01

Arvadının xalatının açıq sinəsindən telefon tapdı, kişilərlə yazışmasını tutdu - AZƏRBAYCANDA

Qəsdən adam öldürmə maddəsi ilə cinayət işi üzrə məhkəmə prosesi yekunlaşıb

ÖLKƏ 2017-01-18
MTN generallarının əmək haqları açıqlandı - 1,8 milyon manat - Siyahı
eye icon 616 time 11:09

MTN generallarının əmək haqları açıqlandı - 1,8 milyon manat - Siyahı

“MTN işi” üzrə təqsirləndirilən generallar və onların əməkdaşları

ÖLKƏ 2017-01-18
DİQQƏT: Qazın qiyməti yenidən Artırılacaq! – SOCAR-dan AÇIQLAMA
eye icon 448 time 10:44

DİQQƏT: Qazın qiyməti yenidən Artırılacaq! – SOCAR-dan AÇIQLAMA

Neftin qiymətinin aşağı düşməsi və manatın devalvasiyası

ÖLKƏ 2017-01-18
“Rolls Roys” Azərbaycanda kimə rüşvət verib? - Beynəlxalq qalmaqal
eye icon 365 time 10:37

“Rolls Roys” Azərbaycanda kimə rüşvət verib? - Beynəlxalq qalmaqal

Avtomobil istehsalında dünya brendi olan “Rolls Roys”

ÖLKƏ 2017-01-18
Xatirəni bu görkəmdə görənlər tanımadı - FOTO
eye icon 849 time 00:06

Xatirəni bu görkəmdə görənlər tanımadı - FOTO

Müğənni Xatirə İslamın arxiv fotosu yayılıb.

ŞOU-BİZ 2017-01-18

baku city